Τώρα στην πολύπαθη χαράδρα του Αη Γιώργη

15 Οκτ 2025    

Γιώργος Αλεξόπουλος  

 

   Αντιπλημμυρικά έργα λοιπόν, προϋπολογισμού "4.686.554,75 €". Το πρόβλημα είναι οτι το συγκεκριμένο έργο έχει πέσει σαν χλαπάτσα μέσα στη χαράδρα του Αη Γιώργη! 

   Η κατάρα που δέρνει την περιοχή έχει να κάνει με το ότι γειτονεύει με την Αθήνα. Κάθε ένας από τα εκατομμύρια στο λεκανοπέδιο, από εκδρομέας μέχρι αμολητός, και από κατσικοκλέφτης μέχρι αρμόδιος, θα βρεί κάτι να κάνει ή να παραλείψει να κάνει στη χαράδρα του Αη Γιώργη αλλά και στο εκκλησάκι. 

Η μάστιγα των εντουράδων

2 Μαι 2024   

Γιώργος Αλεξόπουλος  

Στα καμένα, στην καρδιά του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας.
Ρέμα Βιλιάνι, υψόμετρο 1.000μ.

 

 

   Οι οδηγοί μηχανών εκτός δρόμου που λυμαίνονται την Πάρνηθα, κοινώς "εντουράδες", επέκτειναν πλέον τις δραστηριότητες τους και στα ψηλά της Πάρνηθας. Τώρα περνούν απαγορευτικές μπάρες ή γκαζώνουν στις πλαγιές και πάνω από τα 700-800μ υψόμετρο, όπως στα καμένα στο ρέμα του Βιλιάνι και στη βόρεια πλευρά του... Όρνιου, ανοίγοντας διαδρομές σε παρθένο ελατόδασος ή οργώνοντας πλαγιές σπαρμένες με φυντάνια αναδασώσεων.

   Μια από τις αιτίες - όχι η μόνη αιτία - της αποθράσυνσης τους ήταν η συνάντηση, και οι ευτυχείς φωτογραφήσεις, με τον Πρωθυπουργό στην ποδηλατική βόλτα του το 2020 στην Πάρνηθα.

   Ενώ τους κυνηγούν(?) η αστυνομία, η δασική υπηρεσία, ο φορέας του δρυμού, ενώ διαπληκτίζονται μαζί τους πεζοπόροι και ορειβάτες, αίφνης ο ΠΘ έτυχε στη βόλτα του να συναντήσει κάποιους εντουράδες, και το αποτέλεσμα ήταν αυτό :

 

Φυλή - Αη Γιώργης - Ταμίλθι, κυκλική

Μια κλασική κυκλική της Πάρνηθας

28 Φεβ 2019       ενημέρωση Φεβρουάριος 2020  

Savvas Hiker  

Γενικά

    Οι κυκλικές παλαιότερα, πριν την κατάργηση των κατευθείαν συγκοινωνιών προς την Πάρνηθα και την επακόλουθη επικράτηση της λαίλαπας των ΙΧ, ήταν μια σχετικά μικρή ορειβατική δραστηριότητα γιατί τότε ευνοούνταν οι πεζοπορικές διασχίσεις. Επιπλέον, ακριβώς επειδή οι περισσότεροι ασχολούνταν κυρίως με διασχίσεις, οι περισσότερες κυκλικές ήταν αυτοσχέδιες συνήθως από μη συστηματικούς πεζοπόρους ή μη γνώστες, και σε μέρη όχι τόσο φυσικού κάλους - όπως σε μερικά άγονα στους νοτιοδυτικούς πρόποδες.

    Αυτή εδώ, όμως, είναι μια κλασική κυκλική της Πάρνηθας - είτε πεζοπορικά είτε βιοποριστικά τα παλιά χρόνια. Συνδέει μεταξύ τους δύο από τα θρυλικά μονοπάτια της Δυτικής Πάρνηθας, και ένα τμήμα ενός τρίτου επίσης θρυλικού. Το ένα είναι το μονοπάτι του Ταμιλθιού από ανατολική Αλογόπετρα (ή απέναντι Αλογόπετρα), το άλλο είναι το μονοπάτι για τον Αη Γιώργη στο Κεραμίδι από Φυλή (Χασιά), και επίσης το τμήμα Κυρά - Ταμίλθι της διαδρομής της Αγίας Τριάδας (ή Σκίπιζα, κλπ) από και προς τα μέρη της Φυλής.

    Τα μονοπάτια αυτά, όπως και τα άλλα στην ευρύτερη περιοχή, οι διαμορφώσεις από ενταγμένες στο περιβάλλον ανθρώπινες δραστηριότητες από ποιος ξέρει πόσες χιλιάδες χρόνια, οι θρύλοι για κάθε σημείο, τα δάση και τα εναλασσόμενα τοπία της δυτικής Πάρνηθας, συνθέτουν ένα άλλο σύμπαν μέσα στο οποίο ταξιδεύει ο πεζοπόρος. Αποφεύγει τις ατελείωτες συζητήσεις στη διάρκεια της πεζοπορίας, και γεύεται τη φύση, το μικροκλίμα του πευκοδάσους, το βουνό, τα εναλασσόμενα διαφορετικά τοπία, και κυρίως το μυστήριο της Δυτικής Πάρνηθας.

Η Κακή Κοκκινοσκουφίτσα και ο λύκος

14 Ιαν 2019     

Γιώργος Αλεξόπουλος

    Οι μηχανές, όπως και άλλα πράγματα, απαγορεύονται στον Δρυμό αλλά όπως φαίνεται απαγορεύονται και οι έλεγχοι!

    Από χρόνια, όχι τώρα μόνο. Όπου και να βρεθείς. Στο Λημικό, στο Κεραμίδι, στο Ρουμάνι, στο Κλημέντι, στη χαράδρα του Άη Γιώργη, σε δασικούς δρόμους αλλά και σε πολλά μονοπάτια από χαμηλά μέχρι περίπου τα 700-800μ υψόμετρο [ update Μαι 2024 - τώρα πλέον και στα ψηλότερα ], θα δεις μηχανές ή τις ροδιές τους. Στις ανατολικές αναβάσεις τα περιστατικά είναι πιο λίγα - αλλά υπαρκτά και καθημερινά - ίσως γιατί δεν τους βολεύει η ενδιάμεση απόσταση μέχρι τους πρόποδες, όμως, στο Τατόι γίνεται πανικός, σαν να λειτουργούν παντού άτυπες πίστες μέσα στα πεύκα. Για το Βούντημα δεν ξέρω, γιατί πάμε σπάνια.

    Δεν βολτάρουν. Τρέχουν, γκαζώνουν, οργώνουν σηκώνοντας χώματα, καταστρέφοντας αρχαία μονοπάτια, πνίγοντας το δάσος με θορύβους και ντουμάνια καπνού. Ανοίγοντας και παρακάμψεις στη βλάστηση όπου δεν τους βολεύει το μονοπάτι!

    Οι φωτο είναι δικές μου, του Αλέξανδρου Ροζακίτη, και της Μαριλένας Παν.
    Αλλοιώσαμε κάποια στοιχεία στην εμφάνιση των αναβατών γιατί ο σκοπός δεν είναι οι συγκεκριμένοι άνθρωποι, αλλά η γενικευμένη δραστηριότητα και η συστηματική απουσία ελέγχων!

Μια διαδρομή του 1935

                                                                             2 Ιαν 2018   

Savvas Hiker

Ξεφύλιζα (ηλεκτρονικά) ένα τεύχος του περιοδού "Το Βουνό" (ΕΟΣ), του 1935, ερευνώντας για κάτι που γράφω, και το μάτι μου έπεσε σε κάτι άλλο.

Ας τοποθετήσω πρώτα το ευρύτερο σκηνικό εκείνης της εποχής, για να καταλάβει κανείς γιατί στάθηκα και το διάβαζα. Μιλάμε για εποχές που η Πάρνηθα δεν ήταν πνιγμένη στους δρόμους, υπήρχε μόνο ο δρόμος μέχρι την Αγ.Τριάδα, οι κορυφές ήταν ελεύθερες, το βουνό πυκνά δασωμένο και άγριο, παρά την μεγάλη δασική και κτηνοτροφική δραστηριότητα μέχρι τα 800-850μ, τότε. Οι λύκοι και άλλα αρπακτικά ήταν ακόμη στην ακμή τους, πριν χαθούν κάπου προς τα 1960. Εμφανίστηκε πάλι μια ομάδα λύκων, τώρα, πριν μερικά χρόνια.

Αν περπατούσες χαμηλά στο βουνό μόνος ή με μικρή παρέα, τα σκυλιά από τα γύρω χωριά και τις στάνες σε έτρωγαν για πρωϊνό, και οι δρόμοι έξω από την Αθήνα πρέπει να έμοιαζαν με ρεματιές μάλλον παρά με χωματόδρομους. Τα ορειβατικά παπούτσια ήταν μόνο δερμάτινα, και μόνο μπότες ή ψηλά ημίμποτα, με επίσης δερμάτινη σόλα, και αρβυλόπροκες. Αν περνούσες από λάσπες, πρέπει μετά να ζύγιζαν 2-3 κιλά το καθένα. Γενικά τα ρούχα ήταν μάλλον σχετικά βαριά, από μαλλί και βαμβάκι.

Ο καιρός στον Άγιο Γεώργιο στο Κεραμίδι

Ο καιρός ανα 3ωρο

Άγιος Γεώργιος (860μ)

Κεραμίδι

meteoblue

Άγιος Γεώργιος στο Κεραμίδι

                                                                                  10 Φεβ 2017    

Savvas Hiker

 

Μαυροβούνι (Καζίνο) - Αη Γιώργης Κεραμιδιού - Μετόχι (τελεφερίκ), κατάβαση σκι

16 Μαι 2016     ενημέρωση Ιανουάριος 2017 

Savvas Hiker

Γενικά

    Ορειβατικά χωρίς χιόνι, είναι κάπως βαρετή σε αυτή τη χάραξη, αλλά είναι έξοχη για όσους είναι καλοί μεν στην πεζοπορία αλλά δεν έχουν ακόμη σχέση με τα βουνά και θα ήθελαν μια πρώτη επαφή με τη μαγευτική φύση του βουνού γενικά, και την Πάρνηθα ειδικότερα, σε μια μεγαλούτσικη αλλά άνετη διαδρομή. Στην περίπτωση αυτή είναι καλή και σαν ανάβαση και σαν κατάβαση, στην κάθε περίπτωση με τις δικές της χάρες.

    Χιονοδρομικά είναι κατάλληλη για μια συνεχή και χαλαρή μακριά κατάβαση με αλπικά σκι (δηλαδή καταβάσεων), κάτι σαν μεγάλη βόλτα αναψυχής. Είναι πανεύκολη και μπορεί να την κάνει οποιοσδήποτε έχει φορέσει σκι καταβάσεων τουλάχιστον για μία σεζόν.
    Στη χειρότερη περίπτωση, ένας που νιώθει ακόμη αρχάριος σκιέρ, θα βγάλει τα σκι για 50μ στην είσοδο του μονοπατιού από το χωματόδρομο μετά το διάσελο της Κυράς, όπου το χιόνι κρύβει και παλούκια από τα καμένα. Για άλλο τόσο κατηφορίζοντας από τον Αη Γιώργη στην αρχή του εκεί σκέλους. Και για λιγότερο από τόσο, λίγο πριν βγεί από το μονοπάτι πάλι στο χωματόδρομο στο ρέμα του Αη Γιώργη.

Η Πάρνηθα πριν καεί (περ.1985). Η διαδρομή με ορειβατικά σκι και εκκίνηση από Μπάφι, σε ημέρα με συμπιεσμένο χιόνι στο δρόμο.

 

    Εναλλακτικά για να είναι απόλυτα σίγουρος για τις χιονοδρομικές του δυνατότητες, μπορεί να μην μπει καν στο μονοπάτι του Αη Γιώργη μετά το διάσελο της Κυράς, και απλά να συνεχίσει σκιάροντας δρόμο-δρόμο, μπαίνοντας παρακάτω πάλι στη διαδρομή, μετά από 3,5χλμ.

    Εννοείται οτι γίνεται και με ορειβατικά σκι (Randonee).

    Με σκι αντοχής (Langlauf), δεν γίνεται. Χρειάζεται έμπειρο σκιέρ, με κατάλληλες συνθήκες χιονιού, εφόσον γίνει μόνο από το δρόμο, και πάλι δεν είναι σίγουρο το αποτέλεσμα.

    Για Snowboard, η διαδρομή δεν έχει επαρκείς κλίσεις.

    Την ίδια ακριβώς κάνουν και ορεινοί ποδηλάτες, με την άνθηση της δραστηριότητας μετά τους Ολυμπιακούς της Αθήνας, σαν μια σχετικά εύκολης επιφάνειας απλή διαδρομή.

    Το ψυχρό αεράκι, τα συνεχή τοπία με την απέραντη σχεδόν θέα, οι εναλλαγές του βουνού, σε συνδιασμό με τη χαλαρή ευκολία της διαδρομής με τη χιονοδρομική έννοια, και τόσο κοντά στην πόλη, είναι μια εμπειρία που θα ήθελες να τη ζεις κάθε μέρα σαν απλή βόλτα.

Μετόχι - Κυρά, ανάβαση κυκλική

14 Μαι 2016     ενημέρωση Φεβρουάριος 2018 

Savvas Hiker

Γενικά

H Κυρά είναι ένα από τα χαρακτηριστικά ορόσημα της Πάρνηθας (υψ 1160μ).

Η κυκλική αυτή γίνεται προς οποιαδήποτε φορά της διαδρομής, ανάλογα τα κέφια.
Όμως από όσους έχουν γερά πόδια και... παπούτσια, γιατί αθροιστικά προκύπτει ένα αρκετά ασβεστολιθικό και κακοτράχαλο δρομολόγιο, όμορφο σαν διαδρομή. Για αυτό ταυτόχρονα, στην περίπτωση της κυκλικής επιλογής, μπορεί κάποιος να κάνει και άψογο τεστ σε ορειβατικά-πεζοπορικά παπούτσια από τα οποία έχει μεγάλες απαιτήσεις όπως και στην καλή εφαρμογή τους.

Η διαδρομή στο πάνω της κομμάτι ανηφορίζει και από τα καμένα, θυμίζοντας πλέον την αλπική γυμνή ζώνη ψηλότερων βουνών. Κρανίου τόπος.

Μεταξύ του ρέματος του Αη Γιώργη στο Κεραμίδι και του διάσελου της Κυράς, δηλαδή το μονοπάτι που συνδέει το ρέμα κατευθείαν με το διάσελο της Κυράς, σε εποχή με ψηλή βλάστηση μπορεί να είναι για κάποια μέτρα δύσβατο ή να χάνεται για λίγο.

Επίσης, για το ίδιο αυτό κομμάτι του μονοπατιού, προσοχή χρειάζεται από τον ανερχόμενο για την εύρεση της αρχής του στο ρέμα, κάτω από τον Αη Γιώργη. Είναι εμφανής η αρχή μεν, αλλά από έναν αφηρημένο περαστικό συγχέεται εύκολα με το περιβάλλον. Με τη βοήθεια GPS φαίνεται αμέσως. Στη χειρότερη περίπτωση, κάποιος θα πάει κατα λάθος στον Αη Γιώργη και έτσι θα συνεχίσει από εκεί για το διάσελο της Κυράς με μία από τις δύο εκεί παρακάμψεις.

Η κορυφή της Κυράς έχει πανοραμική θέα προς τη μισή σχεδόν Πάρνηθα, μεγάλο κομμάτι της Αθήνας, και μέχρι το στενό της Σαλαμίνας. Αν κάποιος έχει ένα καλό ζευγάρι κυάλια, με πρόγνωση για καλό καιρό και ασθενείς ανέμους που θα κάνουν άνετη μια στάση στην κορυφή, είναι μια ευκαιρία να τα φέρει μαζί του.
Ανάλογη και όμορφη θέα, στη διαδρομή, έχει και στο διάσελο της Σκάλας.

Στις περιπτώσεις υψηλής θερμοκρασίας με άπνοια ή σε ημέρα με έντονα καιρικά φαινόμενα, το κομμάτι από το διάσελο της Σκάλας μέχρι την άσφαλτο πιο κάτω, και, η γυμνή πλαγιά της Κυράς, θέλουν προσοχή και υπομονή. Ίσως για μερικούς πεζοπόρους, σε αυτές τις περιπτώσεις, να είναι καλύτερο το να αποφύγουν τη διαδρομή.

Αη Γιώργης Κεραμιδιού - Κυρά, ανάβαση

12 Μαι 2016    ενημέρωση Ιανουάριος 2017 

Savvas Hike

 

 

Γενικά

    Από τον Αη Γιώργη στο Κεραμίδι, μπορεί κανείς να συνεχίσει την ανάβαση ή διάσχιση προς διάφορα σημεία του βουνού. Γενικά προς οπουδήποτε στην Κεντρική, ή Βόρεια, ή Δυτική Πάρνηθα.

   Μια βασική κατεύθυνση, η οποία στη συνέχεια διακλαδίζεται προς διάφορες διαδρομές, είναι αυτή που ανηφορίζει από τον Αη Γιώργη στο διάσελο της Κυράς. Εδώ, στη συνέχεια, πρόσθεσα επιπλέον τη διαδρομή που μετά το διάσελο ανεβαίνει μέχρι την κορυφή της Κυράς, για μια ολοκληρωμένη ανάβαση σε ένα χαρακτηριστικό ορόσημο της Πάρνηθας (υψ 1160μ).
    Η κορυφή της Κυράς έχει πανοραμική θέα προς τη μισή σχεδόν Πάρνηθα, μεγάλο κομμάτι της Αθήνας, και μέχρι το στενό της Σαλαμίνας. Αν κάποιος έχει ένα καλό ζευγάρι κυάλια, με πρόγνωση για καλό καιρό και ασθενείς ανέμους που θα κάνουν άνετη μια στάση στην κορυφή, είναι μια ευκαιρία να τα φέρει μαζί του.


    Μεταξύ Αη Γιώργη και  του χαρακτηριστικού τρίστρατου του χωματόδρομου (Διάσελο Κυράς), είναι δύο τα μονοπάτια. Το νοτιότερο (η πιο κλασσική διαδρομή, και καλά χαραγμένη) και το βορειότερο που συνδέει κατευθείαν με το διάσελο, αλλά σε εποχή με ψηλή βλάστηση μπορεί να είναι δύσβατο ή να χάνεται σε κάποια σημεία, ή τελοσπάντων με δυσκολίες ανάλογα την εποχή, την βλάστηση, την κατάσταση στα σήματα, και τα νεροφαγώματα.
    Επίσης και τα δύο αυτά κομμάτια μονοπατιών, στην εποχή μας του καμένου δάσους στην περιοχή, είναι εξαιρετικά ευπρόσβλητα στις μεγάλες ή παρατεταμένες νεροποντές, και δημιουργούνται εκτεταμένα σημεία με νερά που λιμνάζουν για αρκετές ημέρες ή που μετατρέπονται σε ρυάκια.

Μετόχι ή Αμυγδαλέζα - Αη Γιώργης Κεραμιδιού, ανάβαση

11 Μαι 2016    ενημέρωση Φεβρουάριος 2017 

Savvas Hiker

Γενικά

Μια από τις σημαντικές αναβάσεις της Πάρνηθας από ιστορικής, λαογραφικής, και φυσιολατρικής άποψης της περιοχής.

Τεχνικά θα ήταν ορθότερο αν είχε κατασκευαστεί από εδώ η άσφαλτος που ανηφορίζει στην Πάρνηθα. Αλλά τελικά είναι καλύτερα που έγινε σε διαφορετική χάραξη, σαν με περιβαλλοντικό αισθητήριο στον προηγούμενο αιώνα, γιατί η από τότε άσφαλτος στο κομμάτι που εξυπηρετεί την άνοδο στο βουνό επηρεάζει σημαντικά λιγότερο το οικοσύστημα, και το τοπίο, από ότι αν όδευε μέσω Άη Γιώργη.

Στην καταγραφή περιλαμβάνεται τόσο η αρχή από Μετόχι όσο και η αρχή από Αμυγδαλέζα, για τις δυο κατηγορίες των ανερχόμενων.

Η ανάβαση αυτή είναι μια από τις βασικές για άνοδο στην Πάρνηθα, από τα πολύ παλιά χρόνια.
    Καταρχήν διερχόταν από, ή εξυπηρετούσε, βασικές οικιστικές περιοχές που δεν υπάρχουν πλέον, των πολύ παλαιών εποχών. Είναι περιοχές που ακόμη, παρά την αγριάδα τους, αφήνουν μια αίσθηση "γλυκιάς" και "μυστήριας" φύσης.
    Στις μέρες μας εξυπηρετεί ακόμη την παραδοσιακή εκδοχή της πρόσβασης των προσκυνητών στη γιορτή του Αη Γιώργη.
    Διακλαδίζεται προς άλλα πανάρχαια δρομολόγια που κάνουμε και σήμερα. Πχ από Αη Γιώργη προς Αν.Αλογόπετρα (Ζάστανη), διαδρομή που αγαπούν οι Χασιώτες, ή προς Αλογόπετρα-Ταμίλθι κλπ.
    Ορειβατικά είναι μια από τις πιο γνωστές, και, συνδέεται με άλλες ενδιαφέρουσες διαδρομές δίνοντας μεγάλα δρομολόγια προς σημαντικά τοπονύμια, πχ προς την Κυρά, την Αγ.Τριάδα, το Σπήλαιο του Πανός, το Μαυρόρεμα, την Γκούρα, την Αγ.Μαρίνα στο Βράχο, το Βούντημα, το Λημικό, την Πλατάνα-Σκίπιζα, κλπ. Γενικά, η ανάβαση αυτή μπορεί να συνδεθεί με οτιδήποτε προς την κεντρική ή βόρεια ή δυτική Πάρνηθα.